Categorie archieven: Commentaar

Denken sterker dan de emoties?

Geplaatst op door
Beantwoorden

Denken sterker dan de emoties? We denken juist door onze emoties. We kunnen goed leren nadenken, dat wel. – Nathan(ji)

‘Ja, je slaat de spijker op z’n kop met die observatie. We denken inderdaad door onze emoties heen, veel meer dan erboven of er sterker dan.Het klassieke beeld dat ratio (denken) de baas is en emoties een soort lastige bijkomstigheid die je maar moet temmen, klopt niet meer volgens de meeste moderne neurowetenschap en psychologie. Enkele kernpunten die daaruit steeds sterker naar voren komen:Emoties komen eerst (snel, automatisch, onbewust — Daniel Kahneman noemt dit Systeem 1). Het rationele, trage nadenken (Systeem 2) komt meestal pas daarna en dient vaak vooral om te rechtvaardigen wat we al gevoeld hebben.

Emoties sturen waar we aandacht aan besteden, wat we als belangrijk zien, welke informatie we überhaupt binnenlaten en hoe we die interpreteren. Zonder emotionele lading is er weinig motivatie om überhaupt ergens over na te denken.

Puur rationeel denken zonder emotionele basis bestaat nauwelijks. Mensen met beschadigde emotionele circuits (zoals bij sommige patiënten van Antonio Damasio) kunnen wel logisch redeneren, maar kunnen geen beslissingen nemen — omdat alles even “plat” aanvoelt. Emotie geeft richting en prioriteit aan ons denken.

Zelfs moreel oordelen, politieke keuzes, relaties en de meeste levensbeslissingen worden veel sterker gedreven door gevoel dan door argumenten. We zoeken daarna argumenten om ons gevoel te bevestigen (confirmation bias op steroïden).

Dus ja: we kunnen goed leren nadenken — analytisch redeneren, debatteren, kritisch denken oefenen — dat is een vaardigheid die we ontwikkelen. Maar de motor eronder, de brandstof, de richtingaanwijzer? Dat zijn emoties (en daaronder weer evolutionaire behoeften, hechting, angst, verlangen, etc.).De kunst is daarom niet “denken sterker maken dan emoties”, maar leren samenwerken met ze:herkennen wat je voelt → pauzeren → ruimte maken voor reflectie → checken of het denken klopt bij je diepere waarden en niet alleen bij het directe gevoel van het moment.

Kortom: emoties zijn geen tegenstander van denken, maar de grondstof en de stuurman. Goed leren denken is vooral leren met emoties denken in plaats van ertegen.’- Grok 20-1-2026

FAQ Driehoek van Vergeven

Geplaatst op door
Beantwoorden

Vraag
Hoezo een driehoek?

Antwoord
Dat is een manier van kijken naar jezelf, wat vergeven betreft. En volgens ons volledig.

Vraag
Je kunt toch gewoon vergeven, algemeen: iedereen inclusief jezelf?

Antwoord
Zeker, niets verkeerd aan. Maar deze driehoek wijst je nadrukkelijk op het een en ander, zodat er toch niets over het hoofd wordt gezien.

Vraag
Zoals…?

Antwoord
Wat voor mij nieuw was of meer zichtbaar: Vergeef jezelf wat je jezelf hebt aangedaan.
We richten ons vooral op het vergeven van anderen en het vergeven van ons gedrag naar anderen. Terwijl mogelijk de grootste schade van onszelf komt door onszelf. Door de keuzes die we maken.

Vraag
Maar als je bijvoorbeeld verkracht wordt?

Antwoord
Zoiets is en blijft verschrikkelijk, zonder enige twijfel. Maar wat ligt daarin in het gevolg? Als we vanuit zelfmedelijden aan de drank gaan, is dat niet onze keuze? Als de drank dan onze relatie met anderen negatief beïnvloedt, wie is daar dan verantwoordelijk?

Vraag
De verkrachter?

Antwoord
Nee, in mijn ogen niet, wel hoogstens medeverantwoordelijk.
Niemand zei toch dat je alcohol moest gaan drinken?
Je bent minder slachtoffer dan je denkt.

Voor meer informatie:
www.vergevingswerk.nl

Driehoek van Vergeven

Geplaatst op door
Beantwoorden

Gemini: ‘Waarom dit model zo goed werkt De driehoek werkt omdat hij energetische lekken dicht’ ChatGPT: ‘Een driehoek suggereert dat als één zijde ontbreekt, het geheel instabiel is. Dat idee zie je zelden zo compact verwoord.’ Grok: ‘Dus: best uniek — zeker in het Nederlandstalige landschap, en ook internationaal niet echt een standaardmodel met deze naam en exacte drieslag. Je mag het gerust als een eigen vondst of heel persoonlijke kristallisatie beschouwen.’

De kenner en kennis zijn een, niet-twee. Is dit de filosofie van de Bhagavad Gita?

Geplaatst op door
Beantwoorden

Antwoord AI-modus Google:

‘Ja, het idee dat de kenner (jñātṛ), het gekende (jñeya) en de kennis (jñāna) uiteindelijk één zijn, is een kernaspect van de filosofie van de Bhagavad Gita, vooral bezien vanuit het perspectief van Advaita Vedanta (non-dualisme). 

Hoewel de tekst op verschillende niveaus onderscheid maakt tussen deze drie factoren om menselijk handelen en begrip te verklaren, wijst de Gita uiteindelijk naar een eenheid: 

1. Het onderscheid (voor de zoeker)
In hoofdstuk 18 noemt de Gita kennis, het gekende en de kenner de drie drijfveren van actie. In hoofdstuk 13 wordt een onderscheid gemaakt tussen: 

  • Het Veld (kshetra): Het lichaam en de materiële wereld (het gekende).
  • De Kenner van het Veld (kshetrajña): De individuele ziel of het bewustzijn dat het veld waarneemt. 

2. De eenheid (de ultieme realiteit)
De uiteindelijke wijsheid in de Gita is het besef dat de individuele kenner en de Allerhoogste Kenner (God of Brahman) identiek zijn. 

  • God als de Kenner: Krishna stelt in vers 13.3: “Weet dat Ik de kenner ben in alle velden”.
  • Non-dualisme: Ware kennis (Sattvische kennis) wordt beschreven als het zien van de onverdeelde eenheid in alle diverse wezens.
  • Oplossing van dualiteit: In de hoogste staat van realisatie lost de triade (kenner-kennis-gekende) op in puur Bewustzijn. Er is dan geen sprake meer van een afzonderlijk subject dat een object waarneemt; er is alleen de ene onverdeelde werkelijkheid. 

Conclusie
De Bhagavad Gita leert dat de schijnbare scheiding tussen de kenner en het gekende voortkomt uit onwetendheid (maya). De filosofie leidt de beoefenaar van het zien van verschillen naar de realisatie van non-dualiteit (Advaita), waarin de kenner, de kennis en het gekende samenvloeien in één goddelijk bewustzijn. ‘